7) RIJNLANDSE PREKENMIDDAG, 10 oktober 2008

De Prekenmiddag was een bijzondere DeLimes middag, gevuld met een echte Preek van Jaap Peters, gevolgd door uitgebreide verhalen van Rienk Goodijk en Piet Moerman, gebaseerd op hun praktijk- en literatuuronderzoek, afgewisseld met geanimeerde en enthousiaste discussies met de ongeveer 100 aanwezigen, vanwege het grote aantal belangstellenden dit keer niet in de Remonstrantse Schuilkerk maar in de Nederlands Hervormde Kerk van Zwammerdam.

Harold Janssen opent, o.a. met het eerste ontwerp van een nieuw 1 veeljoen Dollarbiljet. Frits Schipper ‘mijmert’ in zijn korte introductie van de sprekers bijvoorbeeld over de jubelzang en het requiem van het Anglo-Amerikaanse resp. het requiem en de jubelzang van het Rijnlandse. Toch even over de Kredietcrisis dus.

Jaap Peters staat echt op de preekstoel en heeft zich laten inspireren door de fraaie spreuk in de Schuilkerk: “Eenheid in het nodige, Vrijheid in het onzekere, in beide de liefde”. Hij
– spreekt over doelgerichtheid, stelt voor ermee te breken
– pleit voor afwijkende meningen, meervoudigheid, diversiteit
– stelt impliciete waarden tegenover expliciete targets.
Echte preek, mooie inhoud, mooi gebracht.

Rienk Goodijk introduceert het resultaat van zijn onderzoek, zijn boek: Herwaardering van de Rijnlandse principes, over governance, overleg en engagement. Hij staat in contact met Nederlandse topbestuurders en memoreert hun worsteling: het gewenste evenwicht is zoek. Hij heeft het niet alleen over een crisis in het systeem, maar ook over een crisis in de cultuur: rechten die er zijn kunnen beter gebruikt worden, krachten kunnen beter gebundeld worden. Hij spreekt bewust van Rijnlandse principes i.p.v. over Rijnlands model. Volgens hem heeft Wijffels wel een punt: er is reden om een en ander grondig te doordenken. Rienk schetst tot slot een interessant Rijnlands perspectief. Boek verdient en krijgt zeker zorgvuldige bestudering.

Piet Moerman verkoopt zijn Essay: Rijnlanders, durft te denken en te twijfelen, geeft prachtige inzage in kernachtige stellingen van vooral grote Duitse denkers, waar Piet zichtbaar van harte achter staat. Er passeren er veel de revue: Helmut Schmidt, Julia Friedrichs, Kant, Weber, Dahrendorf, Ropke, Ludwig Erhardt, Adam Smith, Machiavelli, Naomi Klein, John Kay, etc., etc., met de vele fraaie concepten: doel- en waardenrationaliteit, ont-tovering, welbegrepen eigenbelang en koste-wat-kost eigenbelang, ‘bourgeois’ en ‘citoyen’, ‘gaming’ versus ‘debating’, techno-centrisme en antropo-centrisme, dogma en axioma, opdrachtstructuur en bevelsstructuur, etc., etc..  Bijzonder hoeveel denkers er zijn en hoe fraai de gedachten zijn. Essay is dus echt een zeldzame bron.

Daarna ‘polderen’ we met elkaar, onder leiding van Frits Schipper, met gedachten wisselingen over begrippen als verantwoordelijkheid en vertrouwen, met de wens om daar mensen op aan te spreken én de wens om mensen daar vooral zelf mee aan de gang te laten.  Het debat sluit af met een krachtig pleidooi om af te stappen van de klassieke opstelling van het publiek in de zaal, dat vragen stelt aan de deskundige inleiders voor in de zaal, om te gaan voor het onderzoek met en bij elkaar en bij jezelf, waarvan ongetwijfeld sprake tijdens de afsluitende borrel in de dorpskroeg: Het GeZwam.