Bouwen op sociale veerkracht

Het gaat hier om een mooi boekje, dat ik las op advies van Jeannette Vos (lid van de Gemeenteraad van Eindhoven). Het is van Harro Labrujere van Kringwijs 2018. Het bevat kort en krachtig, mooie, behartigenswaardige dingen (observaties en suggesties), gebaseerd op ervaringen met Eigen Kracht Conferenties. Opmerkingen tussen haakjes, vet en cursief zijn steeds van mij.

1.Inleidend
Sociale veerkracht = het vermogen van mensen om door elkaar te betrekken, te komen tot antwoorden op de uitdagingen waarvoor men zich individueel of collectief gesteld ziet.

2. Zorg en welzijn anno nu (de huidige situatie)
Ondanks al onze welvaart zijn er nog steeds grote maatschappelijke opgaven. Daarna volgt een (interessante) korte verkenning van hoe we daar gekomen zijn aan de hand van 4 thema’s:
Professionalisering, gevolgen voor de inwoners:
– De inwoner heeft minder positie
– Vrijwilliger ben je niet zomaar
– De inwoner is het eigenaarschap kwijt
– De besluiten worden door anderen genomen
Lineair denken: de lineaire relatie tussen probleem, oplossing en effect is het uitgangspunt.
Maakbaarheid: heleboel dingen zijn niet maakbaar
– Alleen een deel, los van de context, complexiteit over het hoofd
– Zonder de sociale dimensie en zingeving
– Probleemgerichtheid
Individuele gerichtheid
Ongelijkwaardigheid

3. De Kringwijs-visie: een samenlevingsvisie op basis van sociale veerkracht (samen redzaam!)
Mensvisie:
– Ieder mens is uniek én mensen zijn onderling verbonden
– Mensen zijn zelf de oplossing
– Mensen hebben elkaar nodig, zijn een sociaal wezen
– De mens is ondeelbaar
– Mensen hebben behoefte aan zeggenschap, elkaar en aan perspectief
Samenlevingsvisie:
– Als we plek geven aan wat mensen (wij allemaal) kunnen (vakmanschap), doen we hen (ons allemaal) en de wereld recht
– Oplossingen vinden we in vertrouwen en in dialoog
– De samenleving is gebaat bij mensen die verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf én voor hun omgeving (verbinden): verantwoordelijkheid (nemen) vraagt ruimte (nemen?) voor eigen regie en eigenaarschap over de oplossingen
Verandervisie
– Richt je op motivatie (willen, (com)passie), mogelijkheden en kunnen (vakmanschap)
– Geloof in de veerkracht van mensen
– Vertrouw het proces: biedt aandacht, tijd, plek en ruimte
Visie op sturing
– Stuur vanuit gedeelde ambitie
– Maak visie (ambitie?) en waarden expliciet
– Gedeelde informatie is cruciaal
– Betrokkenen zelf aan het stuur
Handelingsprincipes
– Ieder mens zien: de ”waarde” die ieder brengt, zien
– De kring groter maken, als er een kwestie is
– Beslissingen laten aan de mensen waar het om gaat
– Ons oordeel minder belangrijk maken dan de relatie
– werken vanuit veiligheid en ruimte

4. Het sociaal domein bezien vanuit sociale veerkracht (doelen):
– Emancipatie van inwoners
– Eigenaarschap bij inwoners
— bescheidenheid (van professionals en overheid)
— oplossingen komen van mensen zelf
— de maatschappelijke vraagstukken zijn te groot (voor professionals en overheid alleen)
– Ruimte, meer vormen om te participeren
– Aandacht voor sociale relaties en zingeving
– Mogelijkheden zien
– Uitgaan van meer mensen
– Uitgaan van gelijkwaardigheid

5. Sturing in het sociaal domen
Theorie over sturing:
– Hofstede: dialoogsturing op basis van visie en waarden i.p.v. cybernetica: input, proces/interventies, duidelijk en meetbaar resultaat/effect, norm, beheersing, planning en control (een technische zienswijze en taal past niet bij sociale vraagstukken en verhoudingen)
– Ouchi: sturing op gedeelde doelen (visie) en waarden.
Praktijk:
– Samensturing: telkens weer op zoek gaan naar het gemeenschappelijke, spanningen verduren, ruimte blijven vinden om dat wat belangrijk is aan de orde te hebben.

6. Een andere rol voor professionals: 5 uitgangspunten
met i.p.v. over, mensen om wie het gaat
mee met i.p.v. voor, mensen om wie het gaat
aan tafel: meer mensen om wie het gaat, dan professionals
agenda door mensen om wie het gaat
oplossingen van mensen om wie het gaat

7. Een andere rol voor de overheid: 
8 aanknopingspunten (rol Gemeenteraad?):
– Toets beleid en uitvoering op de zeggenschap van de mensen om wie het gaat
Stap af van voorschrijvend beleid
Maak door beleid ruimte voor eigen beslissingen van mensen om wie het gaat
– Informeer ze over wettelijke rechten als Right to Challenge
Ondersteun ze om rechten waar te maken
– Communiceer activerend
– Wees kritisch en stimulerend naar maatschappelijk middenveld
– Bouw op doe- en denkkracht via samenwerking, uitgangspunt: gelijkwaardigheid
– Maak vrije toegang tot informatie en middelen
– Ondersteun inwoners in burgerschap, faciliteer gesprekken
Vergroot kringen: meer mensen => meer antwoorden

8. Sociale veerkracht in de praktijk: 6 aangrijpingspunten:
activerende communicatie: verhalenbank, et cetera
helpen durven: buikpijn training
burgerschap: de wijkexpeditie. de Sociale dokter (Liefdesdokter)
meer positie voor inwoners: Geen-gedoe-potje
andere rollen: wat-kunnen-wij-doen-gespreksleider
een andere manier om de agenda te bepalen: in direct contact

You may also like...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *