Publieke bezinning op Armoede in Eindhoven

Geïnspireerd door het boek Publieke bezinning, Socratische dialogen over maatschappelijke vraagstukken hadden we gisteravond de zeer geslaagde try-out van een van de nieuwe werkvormen in het boek: de Beschouwburg. Het thema was Armoede in Eindhoven. Onder leiding van Erik Boers hadden we met zo’n 50 mensen de Socratische dialoog over persoonlijke ervaringen van drie mensen, afgewisseld met fraaie theatrale elementen, verzorgd door Buro Brood en Spelen (Carla Bakker, Jeroen de Waard en Marcel Roelfsema). Qua inhoud en vorm een prachtige ‘voorstelling’! Hieronder volgens details.

Eindhoven, florerende stad in een welvarend land, kent 12.000 huishoudens op de grens van armoede. Hoe is dat mogelijk? En hoe ga je daar als gemeenschap op verantwoorde wijze mee om? Aan dat vraagstuk is een eerste Beschouwburg (try-out) gewijd.

Tussen Raadhuis (waar besluiten worden genomen), Kroeg (waar coalities worden gesmeed), Huiskamer (waar mensen kwetsbaar mogen zijn) en Clubgebouw (waar het eigen gelijk wordt omarmd) richten wij een Beschouwburg in: een plek waar beschouwing en indringende beleving van persoonlijke ervaringen bij elkaar komen.

In een Beschouwburg zit het publiek in een halve cirkel (de buitenring) om de gesprekskring (de binnenring) heen. Na een korte film over het thema worden er stap voor stap drie indringende getuigenissen ten tonele gebracht. Deze monologen getuigen van de tragiek rond een ‘heet hangijzer’ in deze gemeenschap, gezien door de ogen van een direct betrokkene – aanwezig in de binnenring. Elke getuigenis vormt aanleiding tot een gesprek in de binnenring en met de buitenring. De voorstelling eindigt met het delen van enkele poëtische reflecties (naar aanleiding van de gesprekken), aangeleverd door het publiek.

Het heet hangijzer in de samenleving is in dit geval: Armoede in Eindhoven. Drie verschillende partijen die vaak tegenover elkaar lijken te staan, delen hun gewetensvragen met elkaar (in de binnenring) en met het publiek (de buitenring). In dit geval zitten in de binnenring
– een bijstandsmoeder,
– een hulpverlener die keukentafelgesprekken voert, een WIJ-Eindhoven generalist,
– een verantwoordelijke ambtenaar, een Gemeente-Eindhoven specialist Inkomen,
alle drie vergezeld door een collega.

Het proces rondom iedere casus is steeds hetzelfde:
1.
– een van de acteurs leest de casus van de direct betrokkene voor, terwijl we het gezicht van die betrokkene heel groot op het scherm voor ons (gefilmd) geprojecteerd zien
– Erik bespreekt (met de betrokkene de casus en) hoe hij/zij zich voelde, wat ie dacht en deed in het cruciale moment ervan en introduceert de hoofdvragen van de betrokkene
– Erik geeft de andere vijf in de binnenring de gelegenheid aanvullende vragen te stellen, opdat zij en het publiek zich een goed beeld kunnen vormen van casus en moment.
2.
– Erik vraagt aanwezigen in binnen- en buitenring zich in alle oprechtheid te verplaatsen in het cruciale moment van de casus,
– na te gaan wat hij/zij dan voelt, denkt (wat gaat er door je hoofd) en doet
– zijn/haar antwoord op de hoofdvragen te formuleren.
3. Erik vraagt aan en bespreekt met een van de anderen uit de binnenring zijn antwoorden
4. Vervolgens vraagt Erik aan de buitenring wie antwoorden van een andere orde heeft, bespreekt met hen hun antwoorden
5. Vervolgens vraagt Erik wat er in essentie aan de hand is in de casus
6. De acteurs sluiten af met een Entre-act.

De eerste Entre-act raakt aan aspecten die ook nog aan de casus vastzitten, maar nog niet op tafel gekomen blijken te zijn (liefde van de familie/overheid van de cliënt in de casus, resp. de verantwoordelijkheid van de eigenaar van het theehuis, waar de cliënt werkt).
De tweede Entre-act is een schitterende literaire illustratie van de Wet van Murphy, overigens wel al fraai benoemd in het gesprek over de tweede casus.
De derde Entre-act, direct na de pauze gaat over een dak-/thuisloze, waar net een artikelenserie over is verschenen in het Eindhovens Dagblad: Is hier sprake van een probleem of niet.

Tot slot mogen we in een SMS-je formuleren wat er in Essentie aan de orde is, als we het geheel van de drie gesprekken overzien. Mijn berichtje (niet zo poëtisch) is:
– Armoede slaat terug op persoon en samenleving (ter toelichting hier: zeker als er sprake is van alsmaar groeiende schulden, getriggerd door casus van WIJ-Eindhoven generalist)
– Relatie vormgeven is sleutel (ter toelichting hier: relatie tussen cliënt en WIJ-Eindhoven/Gemeente-Eindhoven en omgekeerd, getriggerd door casus van bijstandsmoeder)
– ‘Voorbij de regels gaan’ draagt substantieel bij (ter toelichting hier: aan verbetering van de ontwikkeling, getriggerd door Gemeente-Eindhoven specialist Inkomen).

Ik was zelf (wederom) aangenaam verrast dat ik inhoudelijke lijn kon brengen in de inzichten die bij mij ontstonden door de drie gesprekken. Mooie werkvorm, dus die Beschouwburg. En typisch wat je noemt een zeer fraaie, zeer geslaagde Try-out. Smaakt naar meer !!

You may also like...

2 Responses

  1. Henk zegt:

    Mooi zeg. Hulde voor deze mooie werkvorm. Dat theater werkt wist ik natuurlijk al lang ;))

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *